Böbrek genişlemesi anne karnında tespit edilebiliyor




Geçmişte önemli sağlık sorunlarına neden olabilen ancak günümüzde tıp dünyasının gelişmesiyle erkenden teşhis edilebilen pek çok hastalık var. Hatta kimi rahatsızlıklar daha anne karnındayken bile teşhis edilebiliyor. Bu rahatsızlıklardan biri de toplumda “böbrek genişlemesi” olarak bilinen, tıbbi adıyla hidronefroz hastalığı; genellikle bebek henüz anne karnındayken saptanıyor. Böbrek genişlemesi sorunu çoğunlukla ilerlemez veya kendiliğinden kaybolurken, bir kısmı ise ilerleyerek ciddi tablolara neden olabiliyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Çocuk Ürolojisi Uzmanı Prof. Dr. Cem Akbal, böbrek genişlemesiyle ilgili önemli bilgiler verdi.

Böbreğin tüm yapıları anne karnında 20. haftadan sonra incelenebiliyor. Böbrek genişlemesi tespit edilirse bebeğin doğumun ardından çocuk ürolojisi takibine girmesi çok önemli. Bu sayede ileride oluşabilecek böbrek fonksiyon kaybı gibi hayatı tehdit eden sorunların gelişmesi önlenebiliyor.

Hidronefrozun arkasında pek çok sebep olabiliyor

Böbrek genişlemesine pek çok etken neden olabiliyor. Veziko üreteral reflü olarak adlandırılan mesaneden böbreklere idrar kaçması sorunu, böbreklerin genişlemesine sebep olabiliyor. Bunların yanı sıra böbrekle mesaneye idrar taşıyan kanalın herhangi bir yerindeki darlık ya da mesane çıkışındaki darlıklar da böbreklerin genişlemesine yol açabiliyor.

Böbrek yetmezliği oluşabiliyor

Böbreğin çıkışından mesane çıkışına kadar herhangi bir nedenle, örneğin tıkanıklık, idrarın geriye kaçışı veya mesane dinamiğinin bozulması sonucunda böbreğin genişlemesi ve fonksiyonunda azalma olması, “hidronefroz” olarak nitelendiriliyor. Anne karnında saptanan böbrek genişlemelerinin büyük çoğunluğu ilerlemez veya kendiliğinden kaybolurken, bir kısmı ise ilerleyerek böbreğe zarar verebiliyor. Böbrek genişlemesine ateşli idrar yolu enfeksiyonları eşlik ettiğinde böbrek daha kolay hasar görüyor ve bunun sonucunda da böbreklerde ciddi fonksiyon kayıpları gelişebiliyor. Bunun yanı sıra sık geçirilen böbrek enfeksiyonları sonrasında bebekte büyüme ve gelişme geriliği ile ileriki dönemlerde yüksek tansiyon gibi problemler de oluşabiliyor.

Erken tanı yaşamsal önem taşıyor

Böbrek genişlemesinde erken tanı ve tedavi yaşamsal önem taşıyor. Bu nedenle doğumdan sonraki ilk yılda bebeğin takip edilmesi çok önem taşıyor. Doğum sonrasında 3. gün üriner ultrasonla bebeğin böbreklerinin incelenmesi gerekiyor. Ardından 1, 3, 6 ve 12. aylarda yapılan üriner ultrasonla tetkiklere devam ediliyor. Ultrason bulgularına göre gerekirse ileri tetkikler planlanıyor.

Böbrek genişlemesi belirtileri

Böbrek genişlemelerinin çoğu anne karnında tespit edilirken, bir kısmı ise doğum sonrası ve çocukluk döneminde gelişen bazı belirtilerin ardından yapılan araştırmalar sonrasında saptanıyor. Aşağıda yer alan belirtilerde zaman kaybetmeden bir hekime başvurulması yaşamsal önem taşıyor.

Yenidoğan ve ilk yıllarda,
• Huzursuzluk,
• Ateş,
• Yeterli beslenememe,
• Nedensiz ağlama krizleri,
• İdrar yaparken ağlama, kötü kokulu idrar, idrardan kan gelmesi.

Genellikle ameliyata gerek kalmıyor

Günümüzde yapılan tetkiklerde en sık kullanılan ultrason radyasyonsuz, çocuğun canını yakmayan bir tetkik. İhtiyaç halinde sistografi, diüretikli böbrek sintigrafisi gibi yöntemlere de başvuruluyor. Çocuklarda böbrek genişlemesinin büyük bir kısmı kendiliğinden geriliyor, çok az bir kısmında ameliyata gereksinim duyuluyor. Böbrekler tehlikede olmadığı sürece bebeğin yakın takip altında olması yeterli geliyor, bu durumda cerrahi yönteme gerek kalmıyor. Ancak bunun aksine böbrek tehlikede ise altta yatan nedene yönelik cerrahi işlemlere başvuruluyor. Günümüzde uygulanan cerrahi yöntemlerden yüksek başarı oranları elde edilebiliyor ve çocuk hayatına sağlıklı bir şekilde devam edebiliyor.