Çocuklarda görülen yaz ishaliyle mücadele yolları




Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte ishal vakalarında artış gözlenir. Özellikle çocuklarda görülen ishal, ciddi sorunlara yol açabiliyor. İshal, 2 yaştan küçük çocuklarda böbrek yetmezliği ve şoka neden olabiliyor. Hatta sıvı kaybı nedeniyle can kayıpları bile olabiliyor. Dünya çapındaki istatistiklere göre 5 yaş altı 2.2 milyon çocuk, her yıl ishal nedeniyle hayatını kaybediyor. Peki çocuğumuz ishal olduğunda neler yapmalı, nelerden kaçınmalıyız? Acıbadem Bakırköy Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kamuran Mutluay, yaz ishalinde dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı, önemli bilgiler verdi.

İshale karşı sıvı tüketimini artırın

İshalde sıvı ve beraberinde elektrolit kaybı olduğu için tedavide temel prensip, kaybedilenlerin yerine konulması. Bunun için çocuğunuz eğer kusmuyorsa bol bol sıvı içirmelisiniz. Sıvı olarak su, ayran, taze sıkılmış meyve suyu (özellikle elma ve havuç) veya şekersiz çay verebilirsiniz.

Anne sütü iyi geliyor

Anne sütü içeriğinde bulunan bazı maddeler sayesinde ishale karşı koruyucu ve iyileştirici özelliğe sahip. Çocuğunuz emzirme dönemindeyse anne sütünü daha da fazla vermeye çalışın. Emzirme dönemini geçmişse her zamanki beslenme düzenine devam edin.

İshal tozlarından faydalanın

İshalde kaybedilen sıvı ve elektrolitleri yerine koyabilmenin en iyi yollarından biri, eczanelerde satılan ishal tozları. Bunun dışında çocuğunuza içebileceği kadar su da içirin. Çocuğunuz suyu veya ilaçlı suyu bir anda bol miktarda içerse kusma riski artıyor. Bu nedenle yudum yudum ve sık sık içirmeniz daha doğru olacaktır.

Bunları yedirin

Meyve olarak muz ve şeftali, katı besinlerden de yağsız makarna, pirinç pilavı, haşlanmış patates tüketilmesi ishal süresi ve şiddetini azaltıyor. Ayrıca bağırsak florasını düzenleyici probiyotikler de verebilirsiniz.

İshalse yağlı besinler vermeyin

İshalin şiddetini artıracağı için çocuğunuza yağlı ve şekerli gıdalar yedirmemeniz gerekiyor. Ayrıca hazır meyve suları, şeker, çikolata ve gazlı içecekler vermeyin. Hem ishali artırabildiği hem de hazmı zorlaştırıp gaz şikayetine neden olabildiği için süt tüketimini de kısıtlamanızda fayda var.

Doktora danışmadan antibiyotik vermeyin

Doktorunuz önermedikçe çocuğunuza kesinlikle antibiyotik vermeyin. Bunun nedeni ise gereksiz verilen antibiyotiklerin bağırsak florasındaki faydalı mikropları öldürmesi, dolayısıyla yarardan çok zarar vermesi. Ayrıca vücuttaki toksin ve zehirler bağırsaklar vasıtasıyla atıldığı için ishal kesici ilaçları da kesinlikle kullanmayın. Eğer ishal ilaçlarla durdurulursa bakteri ve toksin vücutta normalden fazla kalıyor ve kana karışıp vücuda zarar verebiliyor.

Dikkat! Tablonun ağırlaşmaması için…

3 aydan büyük bebek ve çocuklar için 24 saatte 3’ten fazla sulu ve miktarca daha bol dışkılama ishal olarak tanımlanıyor. 3 aydan küçük bebeklerde ise ishal tanımı için günde 6 veya 7’den fazla bezden taşacak gibi bol ve sulu dışkılama olması gerekiyor. Sulu dışkı yapma, dışkılama sıklığının ve miktarının artması ishalin en öne çıkan belirtisi. Buna ek olarak bulantı, kusma, karın ağrısı ve ateş gelişebiliyor. Huzursuzluk, sürekli ağlama bu tabloya eşlik edebiliyor. Sıvı kaybı fazla olduğunda ağız ve dil kuruluğu, idrar ile gözyaşı miktarında azalma görülebiliyor. Çok daha önemlisi çocuğun hayatını kaybetmesine neden olabiliyor. Bu nedenle ishal geliştiğinde kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konması için çocuğa bol bol sıvı verilmesi şart.

Yaz ishalinden korunmanın yolları

Tatilde kirli deniz ve havuz suları ishale neden olabileceği için tatil yerlerinin hijyen ve temizliğine dikkat edin.
Çocuğunuzun her fırsatta ellerini yıkayın.
Kaynağı bilinmeyen denetimsiz içme suları ile bu sularla yıkanmış sebze ve meyveleri çocuğunuza yedirmeyin.
Özellikle yaz aylarında kolay bozulan hazır gıdaları hemen buzdolabına yerleştirin ve orada saklayın.
Eriyip tekrar donabilen dondurma gibi gıdaları dikkatli verin. Çünkü dondurma erişmişse eridiği dönemde mikro organizmalar üremiş olabilir. Marketten aldığınız hazır dondurmaların ambalajlarında şekil bozukluğu varsa, eriyip tekrar donmuş olabilirler. Bu nedenle bu tür dondurmaları yedirmeyin.
Krema, mayonez ve az pişmiş gıdaları asla vermeyin.
Dışarıda açık olarak satılan içeceklerde kullanılan buzlar temiz olmayan sulardan yapılmışsa ishal nedeni olabilirler. Küçük çocukların buzlu içecek tüketilmesi de önerilmediğinden içeceklerinin içine buz katmayın.